Γεροντική Ηλικία

Γεροντική Ηλικία

Κύκνειο άσμα ή άσμα ασμάτων;

¨Να μάθει πως ξεκίνησα τη ζωή και πώς την περπάτησα. Για που πήγαινα και που βρέθηκα. Πως κινήθηκα και πού έφτασα. Πόσο πίστεψα και πόσο γελάστηκα. Τι δεν έπρεπε να κάνω και το ΄κανα και τι έπρεπε να κάνω και δεν το ΄κανα. Πόση ψευτιά και πόση αλήθεια έκρυψα ή κρύβω μέσα μου, πόση λογική και πόσο παραλογισμό, πόσο δίκιο για τον κόσμο και για τους ανθρώπους και πόσο άδικο…με ανοικτή την καρδιά μου. Νους καθαρός και σκέψη φανερή. Φανερή, γυμνή και η ψυχή…¨.

Από το βιβλίο ¨Μονόλογος¨της τριλογίας ¨Επιστολή στον γιο¨του Αναστάση Τάκα.

Βιολογικές αλλαγές από μόνες τους, σπάνια ενοχοποιούνται για την πνευματική, ψυχολογική και κοινωνική επιβράδυνση και συνήθως παρατηρείται στους ηλικιωμένους. Ανοια και ανία., διαφέροντας ελάχιστα γραμματικά, συχνά συγχέονται εννοιολογικά. Εν τούτοις, η πρώτη, ως σύνδρομο παθολογικής εγκεφαλικής ατροφίας, απέχει παρασάγγας από τη δεύτερη, ακραία έκφραση ψυχοσυναισθηματικής αναπηρίας. Ανάμεσά τους μετακινείται διαρκώς ένας μεγάλος αριθμός ατόμων προχωρημένης ηλικίας, με μόνιμη συντροφιά το άγχος και τη μελαγχολία, την απομόνωση και την απαισιοδοξία: Ψυχιατρικές επιδημιολογικές έρευνες, έχοντας εντοπίσει πάμπολλες περιπτώσεις ανεπαρκούς διάγνωσης και θεραπείας, συχνά αναζητούν συμπληρωματικά αίτια στα ήθη και έθιμα της κοινωνίας. Με ελάχισες εξαιρέσεις- ασυνήθιστα δυνατών χαρακτήρων- οι κοινωνικές δομές και κυριάρχουσες φιλοσοφίες, καθορίζουν σχεδόν πάντα την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων μελών της. Περιθωριοποίηση και αποξένωση τους, έφτασαν να θεωρούνται ηθικά αποδεκτές κοινωνικά συμπεριφορές. Η έννοια ¨προχωρημένη ηλικία¨έγινε συνώνυμη με την ¨παρωχημένη ευαισθησία¨. Και οι ιδιατερότητες των αναγκών αυτής της περιόδου, συχνά θεωρούνται ενοχλητικές αναχαιτίσεις της κοινωνικής προόδου.

Συχνές διαμαρτυρίες συγγενων των ηλικιωμένων για την αντιμετώπιση των τελευταίων ως ¨ξοφλημένων¨ακόμη και από το Σύστημα Υγείας και Κοινωνικής Περίθαλψης!!! Αγώνας άνισος και συχνά χαμένος ,¨… ένα τέλος απαρηγόρητο,μαρμαρωμένο βασίλεμα κάποιου Φλεβάρη…¨κατά τον Γ. Σεφέρη. Δυσβάσταχτες δυσκολίες για τις τελευταίες υπαρξιακές διαπραγματεύσεις. Αυτές που ο γνωστός ψυχαναλυτής Erickson περιέγραφε ως ¨αναζήτηση της γαλήνης και της μακαριότητας μέσα από την αποδοχή της ιστορίας μιας ζωής¨.

Αν η γεροντολογία και η ψυχογηριατρική εστιάζονται πρωταρχικά στη βελτίωση της ποιότητας του ¨κύκνειου άσματος¨του κύκλου της ζωής μέσα από τη διάγνωση και θεραπεία σωματικών και ψυχικών διαταραχών, η ψυχοθεραπεάι στοχεύει αρκετά μακρύτερα. Ψηλαφώντας την ιστορία μιας ζωής και ακουμπώντας αποφαστιστικά πάνω στις αμφιλεγόμενες στιγμές της, ανοίγει παράθυρα στην απεραντοσύνη και τη μεγαλοθυμία. Βοηθώντας την τακτοποίηση άλυτωων συγκρούσεων και συναισθηματικών εκκρεμοτήτων, συμφιλιώνει τον ηλικιωμένο με τις Ερινύες του.

Δίνοντάς του τη γεύση της χωρητικότητας της σοφίας πέρα και μακριά από την εκρηκτικότητα της κάθε είδους φοβίας. Για μιαν άλλη πλέυση, ήρεμης και γαλήνιας προσδοκίας, ¨που γυρνάςι προς το πέλαγος τα κενά των ματιών της, στηρίζοντας το άπειρο¨. Στηρίζοντας την μνήμη των τραγουδιών της ζωής, κάνοντας το κύκνειο άσμα γιορταστικό: Ασμα δημιουργικότητας.

Υ.Γ.: Μικρό αφιέρωμα στη μνήμη του πατέρα μου Αναστάση, πέθανε πρόσφατα- ανέγγιχτος και ανέπαφος από την απειλή της επερχόμενης αναπηρίας.