Η ουτοπία της φυγής

Η ουτοπία της φυγής

ΦΥΓΗ. Σημάδι των καιρών αμς ή μήπως ένα παγκόσμιο, φαινόμενο, αναπόσπαστο κομμάτι κάθε ανθρώπινης κοινωνίας;Είναι λύση ή απλά μια προσωρινή δικλείδα ασφαλείας, μια ¨έξοδος κινδύνου¨από τη μονοτονία και το καθημερινό stress. Aντιμετωπίζει μετωπικά τα προβλήματα που γεννούν ή είναι συνώνυμη με την παροδική αποφυγή και τη διαιώνιση τους;

Μελέτες της συμπεριφοράς του ζωικού βασιλείου, δείχνουν πως η φυγή είναι μια από τις τρείς ενστικτώδεις αντιδράσεις προς το φόβο. Μαζί με τις άλλες δύο (¨πάγωμα-παράλυση¨και ¨θυμός-επίθεση¨)συγκαταλέγεται στις πρωτόγονες άμυνες για επιβίωση. Δεν είναι καθόλου παράξενο που και στον άνθρωπο, το πιο αντιπροσωπευτικό είδος του ζωικού βασιλείου, συμβαίνει ακριβώς το ίδιο.

Πίς από κάθε κίνηση για φυγή βρίσκεται και ένα αδιέξοδο. Ενα ¨μπούχτισμα¨. Συνήθως, δύο διαδικασίες οδηγούν σε αυτό: Η παθητική μας στάση απέναντι στη μονότονη επανάληψη γεγονότων (¨τα ίδια και τα ίδια¨που λέει ο λαός) και : αδιαμαρτύρητος συμβιβασμός μας, η ¨άνευ όρων ¨παράδοσή μας σε αποφάσεις που παίρνονται από άλλους για μας. Αυτές οι αποφάσεις μπορεί να αφορούν οποιαδήποτε πλευρά της καθημερινότητας: την επαγγελματική μας δραστηριότητα, την οικογενειακή μας ζωή, τις φιλίες μας, την κοινωνική μας δομή, ακόμη και τις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις που επιβάλλουν οι κρατούντες.

Ιδια γέυση!!! Οι δυνατότητες ελέγχου της πραγματικότητας διαρκώς μειώνονται. Τα δεσμά με τη μονότονη ρουτίνα διαρκώς αυξάνονται. Το σημέρα γίνεται φωτογραφία του χθες και του αύριο. Θυμάμαι ένα παλιό τραγούδι της Βίκυς Μοσχολιού, της δεκαετίας του ΄60: ¨Κυριακές, την μια πάνω στην άλλη φωτογράφησα!…¨

Στα τελευταία πενήντα χρόνια, θεσμοί (όπως η οικογένεια και η δουλειά) που παραδοσιακά προσφέρανε στον άνθρωπο θαλπωρή, χαρά, έμπνευση και ασφάλεια, έχουν πάψει να λειτουργούν κατ’αυτόν τον τρόπο. Αντίθετα, έχει αρχίσει, από καιρό τώρα, να επικρατεί ένα γενικό κλίμα διάλυσης και αποσύνθεσης, ένα αίσθημα γενικής απαισιοδοξίας, θυμού, φόβου και προδοσίας.

Στην κατάσταση αλλοτρίωσης που βρίσκεται το άτομο, μια φυγή (με οποιαδήποτε μορφή ), φαντάζει σαν αληθινή σωτηρία.

Ισως και να του δίνει μία αίσθηση μικρής επιτυχίας, μιας κάποιας νίκης του. Αν μη τι άλλο, τουλάχιστον γεύεται το διαφορετικό. Ξεχνά για λίγο την πραγματικότητα που τον περιμένει στην επιστροφή. Ισως, και πολλές φορές να κουβαλά αυτήν την πραγματικότητα μαζί του. Και όμως, φαίνεται τόσο απόμακρη, σχεδόν ανύπαρκτη.

Ζει για λίγο μια ουτοπία. Κάτι που μπορεί και να είναι βραχυρόθεσμα θεραπευτικό. Ενας ¨ψεύτης Ηλιος¨ίσως να του χαμογελάσει. Μόνο που υπάρχει και η ¨επόμενη μέρα¨.

Τοτε που, όπως λέει και ο ποιητής: ¨… την άλλη μέρα του ονείρου βγήκε ένας ήλιος τόσο δυνατός που και οι τυφλοί βλέπανε διπλό σκοτάδι¨!!!

Υπάρχουν άραγε λύσεις σ΄ένα τόσο δύσκολο και πολύπλευρο πρόβλημα; Η μήπως οι ριζικές λύσεις έγκεινται σε βαθιές κοινωνικές τομές; Οποια και να ΄ναι η απάντηση, σ΄ένα ατομικό και ιδιωτικό επίπεδο, πάντα υπάρχουν περιθώρια θεραπευτικών αλλαγών. Οι γενικές αρχές της αντιμετώπισης κάθε περίπτωσης ψυχολογικής σύγκρουσης ισχύουν και εδώ. Δηλαδή, η παροδοχή της ύπαρξης αδιεξόδου (με όλες τις ¨νευρικές¨συνέπειες όπως το άγχος, η ένταση , ο θυμός κ.ο.κ) και η αποδοχή της ανάγκης για συγκεκριμένη θεραπεία.

Και ας μην ξεχνάμε: Σχεδόν πάντοτε η φυγή είναι μια ήττα. Εκτός, ίσως, από μια περίπτωση: Παραφράζοντας ένα λεγόμενο του Μεγάλου Ναπολέοντα:¨Κάθε φυγή ισοδυναμεί με ήττα. Εκτός απ΄τη φυγή από τον Ερωτα που είναι μια νίκη¨!!!