Νευρική υπερκόπωση Η μοντέρνα νευρασθένια

Νευρική υπερκόπωση

Η μοντέρνα νευρασθένια

Συμπτώματα ευερεριστότητας, χρόνιας κούρασης, αϋπνίας και κατάθλιψης καταγράφηκαν για πρώτη φορά στα αρχαία ιατρικά κείμενα από τον πατέρα της ιατρικής επιστήμης, Ιπποκράτη. Η αιτιολογία τους αποδόθηκε σε διαταραχές έκκρισης των σωματικών χυμών (χολή, αίμα, λέμφος, ούρα), και η θεραπεία τους αναζητήθηκε σε συνδυασμό φυσικών (νηστεία, ξεκούραση) και μεταφυσικών (προσευχή, θυσίες στους θεούς) μεθόδων.

Στο πέρασμα των αιώνων, η συμπτωματολογία εμπλουτίστηκε με πονοκεφάλους, δυσκολίες στη συγκέντρωση και ανηδονία, δηλαδή την παντελή έλλειψη ικανότητας για χαρά και ευχαρίστηση. Ελάχιστα όμως ήταν τα βήματα της επιστημονικής γνώσης σ’ότι αφορά την ακριβή αιτιολογία τους. Οι Ιπποκρατικοί χυμοί μετονομάστηκαν σε μοντέρνους χημικούς όρους, όπως νευροδιαβιβαστές, ορμόνες και ανοσοκύτταρα, χωρίς όμως να αποσαφηνιστεί επακριβώς ο τρόπος δράσης τους στη γένεση της υπό εξέταση συμπτωματολογίας.

Η λαϊκή απόρριψη του όρου νευρασθένεια ως υποτιμητικού- αν όχι και υβριστικού- και ο εξοστρακισμός των νευρασθενών ασθενών ως ¨ψυχανώμαλων και τρελών¨, οδήγησε στην ¨εφεύρεση¨νέων ονομάτων-εύγεστων, ακίνδυνων και κοινωνικά αποδεκτών : Νευρική υπερκόπωση ή σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, και κυκλοφορούν άνετα στην καθημερινότητα προσελκύοντας βλέμματα συμπαράστασης και αποδοχής κατανόησης και βοήθειας. Για τους ίδιους τους πάσχοντες η ¨άδεια¨αναγνώρισης και παραδοχής των ψυχολογικών και σωματικών τους συμπτωμάτων, διευκολύνει και την αναζήτηση της ιατρικής παρεμβολής και θεραπείας.

Ποικίλες ψυχικές και βιολογικές διαταραχές, περιλαμβάνους στο ρεπερτόριο των συμπτωμάτων τους φαινόμενα παρεμφερή, αν όχι ταυτόσημα, με τα σύνδρομα χρόνιας κόπωσης: Αγχωτικές νευρώσεις, μελαγχολία, ψυχοσυναισθηματικό stress, χρόνιο πένθος, καταχρήσεις αλκοόλ και φαρμάκων, ανεμία, υποθυρεοειδισμός και καρδιο-αναπνευστικά προβλήματα, είναι μερικά αντιπροσωπευτικά παραδείγματα. Την τελευταία εικοσαετία, ιδιαίτερη εμφάνιση έχει δοθεί σε διάφορους ιούς που προκαλούν κοινά κρυολογήματα: Σε πολλές περιπτώσεις, ψυχονευρωτικές επιπλοκές και ψυχοσυναισθηματικές διαταραχές ακολουθούν παρα πόδας οδηγώντας σε χρονιότητα των συμπτωμάτων και σε απελπισία και απόγνωση των πασχόντων.

Οι πρωτες ιατρικές συνταγές για τη θεραπεία της νευρασθένειας περιλάμβαν τονωτικά ¨μαντζούνια¨παντός είδους, μαζί με υποδείξεις για ξεκούραση, ιαματικά λουτρά και καθαρό αέρα. Ο ίδιος ο Freud για ένα διάστημα (1884-1887), πρότεινε την ελεγχόμενη χρησιμοποίηση της κοκαϊνής, ποντάροντας στις διεγερτικές και ευφορικές της ιδιότητες. Αντίδοτο, που σύντομα εγκαταλείφθηκε εξαιτίας των βλαβερών της παρενεργειών.

Στη σύγχρονη ιατρική πρακτική, τα ¨μαντζούνια¨αντικαταστάθηκαν από πολυβιταμινούχα παρασκευάσματα που παρά τα αμφίβολα αποτελέσματά τους, εξακολουθούν να πλουταίνουν τις φαρμακευτικές εταιρείες. Η ψυχοφαρμακολογία, με τη σειρά της, προτείνει τη χρησιμοποίηση διαφόρων αντικαταθλιπτικών φαρμάκων που σε πολλές περιπτώσεις αποδεικνύονται ευεργετικά και αποτελεσματικά.

Στην άλλη πλευρά του νομίσματος, υπαρξιακές κρίσεις και ατομικά αδιέξοδα, φαίνεται να ενοχοποιούνταν για τη διαιώνιση των συμπτωμάτων σε μαι μεγάλη μερίδα πασχόντων.

Γι’αυτούς, ψυχοθεραπευτικές μέθοδοι παρέμβασης, εστιαζόμενες στη λύση της κρίσης και αποφασιστικές επιλογές, είναι ο πλεον ενδεδειγμένος τρόπος θεραπείας.