Παιδική κακομεταχείριση: Η συνωμοσία της σιωπής

Παιδική κακομεταχείριση: Η συνωμοσία της σιωπής

Αναποφάσιστη και δίβουλη η κοινωνία του ’60 μπροστά στις πρώτες δημόσιες αποκαλύψεις ¨βίας και νοθείας¨εις βάρος των παιδιών της. Την αρχική έκπληξη και το σοκ διαδέχθηκε ένς αδιόρατος φόβος και μια αμήχανη σιωπή. Καχύποπτες ματιές προς τις ερμητικά κλειστές πόρτες της θεωρούμενης ¨οικογενειακής θαλπωρής¨. Ωτακούσματα πίσω απ΄τις διπλές μεσοτοιχίες για ανίχνευση λυγμών και σπαραγμών. Ανομολόγητη ελπίδα πως όλα ήταν μια παρανόηση-κακόβουλη δημοσιογραφική επινόηση για εμπορικούς σκοπούς!!! Δυσβάσταχτη η πρόκληση και η απειλή ανατροπής αιώνων ηθικής αγωγής και πρακτικής.

Ξαφνικά, τα ¨εν οίκω¨γίνανε και ¨εν δήμω¨και οι καθιερωμένοι κανόνες παιδικής ανατροφής του (του τύπου ¨το ξύλο βγήκε απ΄τον Παράδεισο¨) άρχισαν να αμφισβητούνται.

Το ¨σύνδρομο του ξυλοδαρμένου παιδιού¨έγινε ιατρικός όρος και η ¨σφαγή των αθώων¨αντικείμενο κοινωνιολογικής και δικαστικής έρευνας. Διστακτικά και δειλά γίνανε τα πρώτα βήματα κινητοποίησης και διαπαιδαγώγησης της κοινής γνώμης.

Κατά τον Galdston, πρωτοπόρο ερευνητή στα θέματα της παιδικής κακομεταχείρισης, τρεις είναι οι κυριότερες μορφές της:

Το κακοποιημένο παιδί, που συνήθως κουβαλά τα σημάδια της σωματικής του κακοποίησης-μώλωπες, εκδορές, κατάγματα. Φαινομενικά καλοντυμένο και καλοθρεμμένο αλλά κοινωνικά αποσυρμένο και φοβισμένο. Ισως και βυθισμένο σε υπόκωφα γογγυτά.

Το παραμελημένο παιδί που συχνά παρουσιάζει σημεία σωματικής και ψυχοδιανοητικής υπανάπτυξης και καθυστέρησης! Εξασθενημένο, με βλέμμα απλανές και ενίοτε με ασυνήθιστες και αλλόκοτες συμπεριφορές. Βραδινές ¨επιδρομές¨στο σκουπιδοτενεκέ,πόση νερού από τη λεκάνη του αποχωρητηρίου, ψυχογενείς εμετοί, πασάλειμμα μμε τα κόπρανα ή τα ούρα του.

Το εκμεταλλευμένο παιδί, υπηρέτης ενηλίκων συμφερόντων τόσο κοινωνικό-οικονομικών όσο και σεξουαλικών. Συνήθως πρόωρα ¨ενηλικιωμένο¨με έντονα τα σημάδια του ψυχολογικού του τραύματος.

Ανάμεσα στους τρεις αυτούς άξονες κινείται ένας μεγάλος αριθμός παιδιών, που η κακομεταχείρισή τους παίρνει μορφές πιο εκλεπτυσμένες (και κοινωνικά αποδεκτές!!!), αλλά εξίσου βασανιστικές: Η χρησιμοποίηση τους σαν μοχλούς διατήρησης αρρωστημένων συζυγικών σχέσεων και η περιφρόνηση, η ταπείνωση και ο εξετελισμός από τους ενήλικες κηδεμόνες αποτελούν κλασικά παραδείγματα.

Πίσω από κάθε περίπτωση συστηματικής παιδικής κακομεταχείρισης κρύβεται και μια σοβαρή ψυχοπαθολογία του ενήλικα γονιού ή κηδεμόνα. Ο ίδιος ο θύτης ίσως κάποτε υπήρξε και αυτός θύμα παρόμοιων παιδικών βιωμάτων. Απωθημένες εμπειρίες που αναβιώνονται και αναπαράγονται μέσω των παιδιών, συχνά με συνενοχή και σιωπηρή αποδοχή των λοιπών μελών της οικογένειας. Μια ψυχοπαθολογία ου μεταφέρεται στα παιδιά-θύματα και που συχνά οδηγεί σε σοβαρές ψυχοσυναισθηματικές διαταραχές και αντικοινωνικές συμπεριφορές. Οι τελευταίες γεμίζουν τα κελιά των φυλακών και των σωφρονιστηρίων και οι προηγούμενες τα ψυχιατρικά νοσοκομεία και τις μονάδες αποτοξίνωσης από ναρκωτικά και αλκοόλ. Η έγκαιρη αναγνώριση περιπτώσεων παιδικής κακομεταχείρισης είναι το άλφα και το ωμέγα της επιτυχούς ψυχιατρικής παρέμβασης. Μια προσπάθεια που συνήθως έρχεται αντιμέτωπη με τα στεγανά της οικογενειακής εστίας, τα κυρίαρχα ταμπού των κοινωνικών ομάδων και τη συνωμοσία της σιωπής συγγενών και φίλων. Οχι σπάνια, επίσημοι κοινωνικοί φορείς τείνουν να δώσουν το ελαφρυντικό της ¨αμφιβολίας¨στους ενήλικες μάλλον παρά στα παιδιά.

Καθιστώντας, έτσι. Την ψυχολογική παρέμβαση, ψυχιατρο-δικαστική διαδικασία γνωμάτευσης πέρα και έξω από κάθε δυνατότητα ουσιαστικής βοήθειας. Για το μικρό θύμα και για την οικογένεια στο σύνολό της.